Yusuf Kuzuzade Aslında Kimdir?
Bir sabah, Kayseri’nin taş sokaklarında yürürken birdenbire Yusuf Kuzuzade’nin adı aklıma geldi. Bu, sıradan bir yürüyüş değildi; aslında o gün içimde bir şeyler değişiyordu. Bunu hissedebiliyordum. Kayseri’nin sakin, ama bir o kadar da derin sokakları arasında adımlarım biraz daha ağırlaştı, çünkü Yusuf’u düşündükçe içimde bir burukluk yükselmeye başladı. Kimdir bu adam? Gerçekten kimdir? Neden bu kadar çok insan, adını duyduğunda biraz daha dikkat kesiliyor, yüzlerinde bir anlam beliriyor?
İlk Karşılaşmamız
Yusuf’u ilk kez bir arkadaşımın tavsiyesiyle duymuştum. Kayseri’de tanınan bir figür, genellikle sokaklarda gezdiğini, kafelerde zaman geçirdiğini, ama her zaman bir hikâyeyi, bir duyguyu içinde taşıdığını söylemişti. O zamanlarda, kaybolmuş bir duygunun peşinden giden birini arıyordum. Bir insanın sadece görünüşünden, sohbetlerinden ya da davranışlarından değil, içindeki derinlikten nasıl anlaşılabileceğini araştırıyordum. Yusuf’un adı, bana tam da ihtiyacım olan şeyi vaat ediyordu: Bir hikâye.
Birkaç gün sonra, yine sokakta yürürken, onu bir kafede gördüm. Kendi halinde bir adamdı; öyle dikkat çekici bir şey yoktu, ama gözlerinde bir parıltı vardı. İstediğim şey tam olarak buydu: Normal bir insan, ama bir o kadar sıradışı. İçinde kaybolmuş bir şeyler var gibi, ama kimse tam olarak ne olduğunu anlayamıyordu. Bunu o gün fark ettim.
Bir Çay Sohbeti
Yusuf ile ilk sohbetimiz o gün başlamıştı. Sadece bir çay siparişi verdik, ama muhabbetimizde hiç de kısa değildi. Hemen kendini açmadı, öyle ya da böyle sıradan bir insandı ama bir şeyler vardı, beni iten bir şeyler. Sorularımı geçiştiriyordu, ama ben anlamıyordum. Yavaşça, dikkatlice, onun kim olduğunu çözmeye başlamıştım. Kayseri’nin tarihi sokaklarına dair konuştuk, insanlar hakkında konuştuk, ama her seferinde bir şeyden bahsediyordu: “İnsanlar, yavaşça kaybolduklarını unutuyorlar. Bir şeylerin eksik olduğunu görüp, kabul etmekten korkuyorlar.”
O an ne düşündüğümü hatırlıyorum. Bir şekilde o eksikliği ben de hissediyordum. Herkes bir şeyin eksikliğini bir noktada fark eder. Ama bunu kabullenmek zor. Yusuf, her ne kadar kaybolmuş gibi dursa da, bir şekilde bunu kabullenmişti. Şimdi anlıyorum: O eksiklik, belki de bu kadar derin düşünmesinin sebebiydi. İnsanların, kaybolmuşken, kendilerini bulabileceklerini düşündüğü o boşluk, onu şekillendiren bir yerdi.
Bir Kimlik Arayışı
Yusuf’un kim olduğunu hala tam olarak çözebilmiş değilim. Bir gün sabah erkenden Kayseri’nin dağlarına doğru yürürken, onunla bir başka karşılaşma yaşadım. Bu sefer yanında birkaç eski fotoğraf vardı. Anlattığına göre, üniversiteyi bitirdikten sonra pek çok iş değiştirmiş, pek çok şehirde yaşamış, ama hiçbirinde tam olarak yerleşememişti. Kayseri’deyse bir tür kök arayışı içindeydi. Şehirdeki insanların kendine “yabancı” dedikleri zamanlarda, aslında kendisinin kim olduğunu bulmak için bir çaba gösterdiği kesindi.
“Yusuf Kuzuzade, kim olduğumu sormaya başladığımdan beri, hep başka biri oluyorum,” demişti o gün. Ve o cümle, ruhumda bir titreşim yaratmıştı. Gerçekten kim olduğumuzu bazen kaybetmeyle mi buluyoruz? Kayseri gibi bir şehirde, insanın geçmişiyle yüzleşmesi ne kadar kolay olabilir ki? İşte o an, Yusuf’un yaşadığı bu kimlik arayışının benim de içimde bir yankı uyandırdığını fark ettim. Kendimi, bazen kim olduğumu sorgularken, bazen de kaybolmuşken buluyordum.
Hayal Kırıklıkları ve Umut
Yusuf’u tanıdıkça, sadece kaybolmuş birini değil, aynı zamanda umut arayışındaki birini görmeye başladım. Bazen hayatı terk etmek istese de, bir şekilde umut hep onu geriye çekiyordu. Birçok kez iş değiştirmeyi, şehir değiştirmeyi düşünmüştü, ama yine de bir kök arayışını bırakmadı. “Hayal kırıklıkları, insanı daha güçlü kılar,” demişti bir gün, Kayseri’nin kararmış akşamında. O cümleyi o kadar içten söylemişti ki, sanki o an kendini en derin yarasına bakarken bulmuş gibiydi.
Ama işte burada, belki de herkesin düşündüğünün aksine, bu hayal kırıklıkları insanı büyütüyor. Her kayboluş, daha derin bir buluşa götürüyor. Yusuf, kaybolmuş bir adam değildi; o, yalnızca arayışta biriydi.
Sonuç: Kimdir Yusuf Kuzuzade?
Yusuf Kuzuzade kimdir? Bu sorunun cevabını bulmak belki de çok zor. Çünkü o, içindeki kaybolmuşluğu kabul etmiş ve bu kayboluşu bir tür kimlik arayışına dönüştürmüş bir adam. Her adımında eksikliği, kaybolmuşluğu hissederek ilerliyor. Ama o eksiklik, belki de onu gerçek yapan şey.
Bunu şimdi daha iyi anlıyorum: Yusuf, kim olduğumuzu ararken kaybolan değil, bulmaya çalışan bir adam. Bir insanın kaybolmuşken yeniden bulabilmesi için gereken cesareti göstermesi, ancak ona odaklanan bir insanın hayatında anlam kazanabilir. O, Kayseri’nin sokaklarına kaybolan değil, bu kayboluşu en derin şekilde hisseden biri.
Her zaman hayal kırıklığı yaşamanın, insanı büyüttüğünü düşündüm. Belki de bu yüzden Yusuf, hem kaybolmuş hem de bulmuş bir adam. Kendini sürekli arayan bir insanın adıdır.